EL SALVADOR (Central America)

H δημοκρατία του El Salvador που σημαίνει στα ισπανικά «Ο Σωτήρας» είναι χώρα της κεντρικής Αμερικής. Είναι το πιο πυκνοκατοικημένο κράτος στην αμερικανική ενδοχώρα και η πιο βιομηχανοποιημένη χώρα της περιοχής.

Η παραγωγή καφέ υπήρξε καταλυτικός παράγοντας για την εξέλιξη της ζωής της χώρας σε επίπεδο οικονομικό, κοινωνικό, πολιτικό και ιστορικό. Ο καφές καλλιεργήθηκε για πρώτη φορά στο Ελ Σαλβαδόρ τον 19ο αιώνα και αρχικά προοριζόταν μόνο για εσωτερική κατανάλωση. Ωστόσο, από το 1880 ο καφές ήταν ένα εξαγώγιμο προϊόν και όλο και πιο σημαντικό για την οικονομία. Τα τεράστια κέρδη που απέφερε ο καφές ως εξαγώγιμη μονοκαλλιέργεια λειτούργησαν ως ώθηση για μια εξέλιξη κατά την οποία η γη συγκεντρώθηκε στα χέρια μιας ολιγαρχίας μερικών εκατοντάδων οικογενειών. Παρά την διαδοχή Προέδρων από τις τάξεις της σαλβαδοριανής ολιγαρχίας, συντηρητικών και φιλελεύθερων, καθ’ όλο το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, παρατηρήθηκε ότι όλοι συμφώνησαν στη προώθηση του καφέ ως κυρίαρχου προϊόντος, για αυτό και συνέβαλαν στην ανάπτυξη της υποδομής της χώρας όπως σιδηροδρομικές και λιμενικές εγκαταστάσεις, έργα τα οποία διευκόλυναν σημαντικά το εμπόριο του καφέ. Πρόσφεραν επίσης κίνητρα στους ανθρώπους, δίνοντας φοροαπαλλαγές, απαλλαγή από τη στρατιωτική θητεία για τους εργαζόμενους του καφέ και κατάργηση των εξαγωγικών δασμών για τους νέους παραγωγούς. Παράλληλα, κατάργησαν τις κοινοτικές ιδιοκτησίες γης, για να διευκολυνθεί η παραγωγή του. Η παραγωγή καφέ άκμασε κατά τον 20ο αιώνα, φτάνοντας στο αποκορύφωμά της στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Μέχρι το 1980 ο καφές αντιστοιχούσε στο 50% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. Ωστόσο, ο εμφύλιος πόλεμος του 1980 επηρέασε την παραγωγή του καφέ και προκάλεσε εκτεταμένη μείωση στη παραγωγή και εξαγωγή του καφέ. Μετά τον πόλεμο, οι παραγωγοί του καφέ άρχισαν να επενδύουν σε τεχνολογία στα αγροκτήματα, καθώς και στη φύτευση νέων ποικιλιών. Αυτό το ανανεωμένο ενδιαφέρον, ενέπνευσε τη δημιουργία του «Θεσμού του Καφέ» (Institution of Coffee). Όλοι αυτοί οι παράγοντες συνέβαλαν στην ανάπτυξη της βιομηχανίας του καφέ, μετατρέποντάς  τον για άλλη μια φορά σε έναν σημαντικό οικονομικό παράγοντα της χώρας. Σήμερα, η χώρα προσπαθεί να αντιμετωπίσει την εξάπλωση του μύκητα Hemileia vastatrix  (coffee leaf rust disease ή roya όπως την αποκαλούν στην Κεντρική Αμερική).

Πολλοί παραγωγοί εξακολουθούν να επιμένουν στην νοστιμιά της ποικιλίας Bourbon, παρόλο που είναι ευπαθής. Μάλιστα πολλοί κάτοικοί του φορούν το σήμα Bourbon ως ένδειξη τιμής και υπερηφάνειας. Οι παραγωγοί είναι πιστοί σε αυτή την ποικιλία καφέ εξαιτίας του μεγάλου του σώματος και της γλυκύτητας του. Χαρακτηρίζεται επίσης από κανονική έως υψηλή οξύτητα με έντονο άρωμα, με γλυκιά και ευχάριστη γεύση σαν σοκολάτα. Ο καφές αναπτύσσεται λίγο-πολύ σε ολόκληρη τη χώρα αλλά θεωρητικά χωρίζεται σε κάποιες γεωγραφικές περιοχές. Όλες θεωρούνται ότι διαφέρουν μεταξύ τους, κυρίως όσον αφορά τα χαρακτηριστικά του υψομέτρου και της γεύσης. Σύμφωνα με το ινστιτούτο έρευνας καφέ της χώρας  υπάρχουν 7 περιφέρειες.

 

 

Apaneca – Ilamatepeq

Η περιοχή Apaneca-Ilamatepec βρίσκεται στα δυτικά,  όπου καλλιεργείται ο πιο γνωστός καφές της χώρας με υψόμετρο που κυμαίνεται από 500 έως 2.365 μέτρα. Είναι μια από τις πιο διάσημες περιοχές του Ελ Σαλβαδόρ και την πατρίδα της πρώτης ονομασίας προέλευσης του Ελ Σαλβαδόρ. Αυτή η περιοχή παράγει καφέδες απ’το ψηλότερο ηφαίστειο ονόματι  Santa Ana του Σαλβαδόρ (το οποίο εκρήχθηκε τελευταία φορά το 2008) και περιλαμβάνει 32 δήμους με 18.476 αγροκτήματα καφέ σε 68.804 εκτάρια. Κοντά στις πόλεις Santa Ana και Ahuachapan αναπτύσσονται πιο συχνά οι ποικιλίες Bourbon και Pacas. Η ποικιλία Pacas ανακαλύφθηκε στην περιοχή Ilamatepec / Santa Ana το 1949 στο Finca San Rafael, που ανήκει στην οικογένεια Pacas (εξ ου και το όνομά της). Είναι μια φυσική μετάλλαξη του Bourbon με παρόμοια χαρακτηριστικά αλλά με μειωμένη γλυκύτητα και καλό σώμα. Το 1958 στο Institute of Coffee Studies, μετά από πειράματα, δημιουργήθηκε το υβρίδιο Pacamara που γεννήθηκε από την ένωση των Pacas και Maragogype και ανθεί σε όλο το Ελ Σαλβαδόρ. Το Maragogype είναι μια μετάλλαξη της ποικιλίας Typica αναγνωρισμένη για τους μεγάλους κόκκους της. Οι νότες γεύσης του Pacamara μπορούν να παρασύρουν τον καθένα, με άρωμα από γιασεμιά, μεσαίο σώμα, πλούσια οξύτητα από ζουμερά εσπεριδοειδή, πολύπλοκη γεύση σοκολάτας, βατόμουρου, πορτοκαλιού και κανέλας.

 

El Balsamo – Quetzaltepeque

Το όνομα αυτής της περιοχής προήλθε από  τα γιγαντιαία  δέντρα Balsam που παράγουν αρωματική ρητίνη. Φτάνουν τα 80-100 πόδια ύψος και είναι βραβευμένα για το άρωμα και τις φαρμακευτικές του ιδιότητες. Οι κάτοικοι λατρεύουν τον φτερωτό Quetzalcoatl, τον θεό του ανέμου και της μάθησης ο οποίος ένα αναπόσπαστο σύμβολο στον πολιτισμό του Σαλβαδόρ μέχρι σήμερα. Στην περιοχή αυτή βρίσκεται το ηφαίστειο Σαν Σαλβαδόρ, προσφέροντας εύφορο έδαφος, πλούσιο σε ορυκτά. Οι εκτάσεις καφέ ευδοκιμούν στις πλαγιές του ηφαιστείου, στην οροσειρά Quezaltepeque Mountain και στην κοιλάδα Quezaltepeque. Το El Bálsamo είναι μια ζώνη καφέ με 7.003 εκμεταλλεύσεις σε 37.066 εκτάρια καφέ (τα δεδομένα περιλαμβάνουν και το Quezaltepeque). Η οροσειρά παρέχει νερό σε όλο τον πληθυσμό της νότιας πλαγιάς της, συμπεριλαμβανομένων των καλλιεργειών της κοιλάδας Zapotitlan (επίσης γνωστή ως San Andrés), μία από τις πιο παραγωγικές περιοχές της χώρας. Οι καλλιέργειες αναπτύσσονται σε υψόμετρα από 500-2000 μ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και ο μεγαλύτερος αριθμός καφέ που καλλιεργείται εδώ είναι τα γλυκά, Bourbon, Pacas και διάφορα παράγωγα Bourbon.

 

ALOTEPEC – METAPAN 

Πρόκειται για μια μικρή ηφαιστειογενή περιοχή που βρίσκεται στα βορειοδυτικά και είναι γνωστή για την παραγωγή του πιο ποιοτικού καφέ της χώρας. Η ζώνη ανάπτυξης του καφέ είναι σε αρκετά μεγάλο  υψόμετρο από 1.000 έως 2.000 μέτρα. Η υποπεριοχή Chalatenango βρίσκεται στην περιοχή καλλιέργειας καφέ Alotepec – Metapán στα βορειοανατολικά. Μία από τις υψηλότερες αναπτυσσόμενες περιοχές της χώρας όπου οι περισσότεροι καφέδες είναι οι SHB – Strictly Hard Bean, μια ονομασία που δίνεται στα φασόλια που καλλιεργούνται πάνω από 1400 MASL. Αυτή η λοφώδης περιοχή περιέχει λίγες μεγάλες εκτάσεις με ηφαιστειακό έδαφος πλούσιο σε μεταλλικά στοιχεία. Μια ποικιλία που αυξάνεται σε δημοτικότητα σε αυτή την περιοχή είναι τα μεγάλα φασολιά Pacamara, ωστόσο συναντάμε επίσης Bourbon, Pacas, Catuai και Catimor.

 

Cacahuatique

Αυτή η περιοχή βρίσκεται στα ανατολικά του Ciudad Barrios, μεταξύ San Miguel και Morazan, με υψόμετρα που κυμαίνονται από 500 έως 1.663 μέτρα. Γνωστή για το έδαφος που μοιάζει με πηλό, οι αγρότες εδώ συχνά πρέπει να σκάψουν μεγάλες τρύπες και να τις γεμίσουν με πλούσιο χώμα για να φυτέψουν νέα δέντρα. Οι περισσότεροι από τους παραγωγούς αυτής της περιοχής έχουν εξαιρετικά μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις (5-10 εκτάρια). Είναι η δεύτερη μικρότερη περιοχή παραγωγής του Ελ Σαλβαδόρ και ο καφές που συναντάμε έχει ήπια γεύση και είναι γλυκός με λουλουδάτες νότες. Οι ποικιλίες σε αυτή την περιοχή είναι Bourbon, Pacas και διάφορες άλλες.

 

Chichontepec

Βρίσκεται μεταξύ La Paz και San Vicente, με το ηφαίστειο San Vicente να ανέρχεται σε 2.130 μέτρα. Μια από τις νεώτερες περιοχές παραγωγής καφέ στο Ελ Σαλβαδόρ, η περιοχή είναι ωστόσο κατάλληλη για καφέ καλλιέργειας και φιλοξενεί πολλές αξιόλογες εκμεταλλεύσεις ενώ παράγει το 6% της εθνικής καλλιέργειας. Οι φυτείες σε αυτή την περιοχή βρίσκονται στις πλαγιές του ηφαιστείου σε υψόμετρα 500 – 1000 μ. Οι ποικιλίες της περιοχής είναι Bourbon, Pacas και προσμίξεις  των Bourbon με Pacas.

 

Tecapa-Chinameca

Καλύπτει τις περιοχές Usulutan και San Miguel σε υψόμετρα 500-2139masl. Μπορεί να μην είναι τόσο γνωστή αλλά παράγει μερικούς από τους πιο περίπλοκους και έξοχους καφέδες. Είναι μια ορεινή περιοχή με ποικιλίες Bourbon (62,9%), Pacas (29,6%), Pacamara ( 0.9%) και μείγμα των Bourbon με Pacas (6.6%). Στο φλιτζάνι συναντάμε αρώματα λουλουδιών, καραμέλας, κρασιού, βοτάνων και βανίλιας, χαρακτηριστική γλυκιά γεύση με καθαρή οξύτητα, μεσαίο κρεμώδες σώμα και νότες από βούτυρο, σοκολάτα γάλακτος, καραμέλας και πορτοκάλι.